Gordijnen opmeten: van raam tot gewenste plooi

Gordijnen opmeten begint niet bij de stof, maar bij de ophanging. Bepaal eerst of je aan plafond of wand monteert, meet daarna de rail- of roedebreedte, kies pas vervolgens de gordijnhoogte en reken als laatste de gewenste plooi door. Een bruikbare vuistregel is dat je voor stoffen gordijnen aan beide zijden minimaal 15 cm extra neemt ten opzichte van de raamopening, zodat het raam visueel voller oogt en de gordijnen ook open nog naast het glas kunnen hangen. Voor de stofbreedte geldt vervolgens dat een enkele plooi meestal 1,5 tot 2 keer de railbreedte vraagt en een dubbele plooi 2 tot 2,5 keer de railbreedte, zoals uitgelegd door IKEA in de meetuitleg voor gordijnen. Meet bovendien altijd met obstakels in gedachten, zoals raamgrepen, radiatoren en naar binnen draaiende ramen, precies het soort punten dat ook in de meetinstructie voor gordijnen van Veneta nadrukkelijk wordt genoemd.

Stap 1: bepaal waar de gordijnen komen te hangen

De eerste keuze is simpel maar bepalend: monteer je aan het plafond of aan de wand. Volgens IKEA meet je de hoogte altijd vanaf het daadwerkelijke bevestigingspunt. Bij wandmontage wordt een rail of roede vaak ongeveer 15 cm boven het raam geplaatst; bij plafondmontage start je uiteraard direct vanaf het plafond. Dat verschil verandert meteen je benodigde stofhoogte en ook de uitstraling van de kamer. Plafondmontage laat een ruimte meestal hoger ogen.

Kijk hier niet alleen naar stijl, maar ook naar bruikbaarheid. Kun je het raam nog openen? Zit er een ventilatierooster, uitstekende vensterbank of radiator in de weg? Bij een woonkamer met veel glas kan plafondmontage rustiger ogen, zeker in grotere gevels zoals in een woonkamer met veel ramen.

Stap 2: meet de railbreedte, niet alleen het glas

De fout die vaak wordt gemaakt: alleen de raamopening meten en die maat als bestelmaat gebruiken. Voor gordijnen klopt dat meestal niet. De rail of roede moet breder zijn dan het raam. IKEA adviseert voor stoffen gordijnen minimaal 15 cm extra aan elke kant. Daardoor sluiten de gordijnen mooier aan en blokkeer je minder daglicht wanneer ze open staan.

Gebruik dit besliskader:

• Smalle nis, weinig muuroppervlak: controleer welke ruimte werkelijk beschikbaar is; bij plaatsing in een nis is extra breedte buiten de nis niet vanzelfsprekend mogelijk.
• Breed vrij wandvlak: extra overlap links en rechts geeft een luxer effect.
• Radiator of kast naast het raam: meet of de stof vrij kan vallen zonder ergens op te rusten.
• Meerdere ramen naast elkaar: overweeg één doorlopende rail voor rust in beeld.

Fictief rekenvoorbeeld: is je raam 180 cm breed, dan kom je met 15 cm extra per zijde uit op een railbreedte van 210 cm.

Stap 3: bepaal de gordijnhoogte op basis van de eindlijn

Gebruik voor de bestelmaat het meetpunt dat jouw leverancier voor dit ophangsysteem opgeeft. In de aangehaalde Veneta-instructie is dat het plafond of de bovenkant van de rail tot de vloer of vensterbank. Een ander systeem kan een ander meetpunt gebruiken. Dat kan de vloer zijn, net erboven, of bijvoorbeeld boven een radiator. Veneta adviseert om de hoogte op drie plekken te meten en de kleinste maat aan te houden, zonder zelf een reductie toe te passen. Dat is praktisch, omdat vloeren en plafonds zelden perfect waterpas zijn.

Handige keuzes voor de onderzijde:

• Net vrij van de vloer: praktisch bij vaak openen en stofzuigen.
• Bijna op de vloer: rustige, volle uitstraling.
• Tot boven radiator of vensterbank: logisch als vrije luchtcirculatie of dagelijks gebruik belangrijker is dan een volle lengte.

Hang je wasbare gordijnen op, dan noemt IKEA nog een praktisch punt: houd rekening met een kleine mogelijke krimp na het wassen. Reken dus niet te krap als de zoom exact op de vloer moet vallen.

Stap 4: reken de gewenste plooi om naar stofbreedte

Pas nadat de railbreedte vaststaat, kun je de stofbreedte bepalen. De plooi bepaalt hoeveel stof je nodig hebt en hoeveel volume het gordijn krijgt.

IKEA noemt voor enkele en dubbele plooi duidelijke bandbreedtes. Veneta benoemt daarnaast dat enkele plooi, dubbele plooi en waveplooi verschillende afwerkingen zijn, wat vooral relevant is omdat je daarvoor niet automatisch dezelfde stofhoeveelheid of ophangwijze kunt aannemen. Controleer dus altijd of de leverancier rekent met stofbreedte, systeemmaat of confectiemaat. Vermenigvuldig een opgegeven bestelbreedte niet nogmaals met de plooifactor als de leverancier de benodigde stof al berekent.

Fictief rekenvoorbeeld: bij een rail van 210 cm heb je voor een dubbele plooi ongeveer 420 tot 525 cm stofbreedte nodig.

Stap 5: controleer obstakels voordat je bestelt

Een maat kan op papier kloppen en in de praktijk toch onhandig zijn. Veneta noemt expliciet obstakels zoals naar binnendraaiende deuren of ramen, uitstekend beslag en verwarmingsbuizen. Voeg daar zelf nog vensterbanken, radiatoren, airco-units en meubels naast het raam aan toe.

Controleer daarom deze punten:

• Kan het raam nog open wanneer de stof hangt?
• Steekt een raamhendel naar voren?
• Komt het gordijn op een radiator te liggen?
• Is er genoeg ruimte voor beugels en eindsteunen?
• Moeten gordijnen volledig naast het glas kunnen parkeren?

Het aantal steunen hangt af van rail of roede, stofgewicht, overspanning en ondergrond. Volg de montagehandleiding van het gekozen systeem; een algemene vuistregel is geen bevestigingsadvies voor een zware stof of brede pui.

Praktische meetchecklist

1. Kies montage: plafond of wand.
2. Meet de raamopening in breedte.
3. Bepaal de gewenste railbreedte met extra overlap links en rechts.
4. Meet de hoogte vanaf het echte bevestigingspunt.
5. Meet de hoogte op drie plekken en noteer de kleinste maat.
6. Kies de onderzijde: vloer, net vrij, vensterbank of boven radiator.
7. Kies de plooi: enkel, dubbel of wave.
8. Reken alleen zelf stofbreedte uit als de leverancier daarom vraagt. Bij maatwerk kan de plooi al in de bestelling verwerkt zijn.
9. Controleer obstakels, beslag en draaicirkel van ramen of deuren.
10. Controleer of jouw leverancier werkt met systeemmaat, stofmaat of confectiemaat.

Deze uitleg is samengesteld met AI en gecontroleerd aan de hand van de vermelde bronnen. Lees over de redactie en onze werkwijze. Er is geen afzonderlijke beoordeling door een menselijke vakspecialist uitgevoerd.